Wojciech Stanisław Kobylarz

Śladami dawnych parafii unickich na nadbużańskim Podlasiu

2026-02-09, Wojciech Kobylarz


Niniejsza praca to owoc zainteresowań autora historią Kościoła, stosunków wyznaniowych na Południowym Podlasiu. To również owoc wędrówek po nadbużańskim Podlasiu. Zdjęcie okładki

W dniu 11 maja 1875 roku na mocy decyzji Synodu i aprobaty carskiej Aleksandra II przestała istnieć ostatnia chełmska diecezja unicka. Kościół unicki przez blisko 280 lat funkcjonowania na ziemiach I Rzeczypospolitej odegrał znaczącą rolę religijną, kulturową i społeczną. Pomimo znacznego upływu czasu, podkreślić należy czasu burzliwego, a więc zakrojoną na szeroką skalę rusyfikacją oraz burzliwego XX wiek, Kościół unicki przetrwał w świadomości narodu. Obecnie szczególnie pieczołowicie pelengowana jest pamięć przez potomnych na obszarze dawnej diecezji chełmskiej.

Wydawać się może, że ostatnie 150 lat, lat wojen i pożogi sprawiło, że do czasów obecnych niewiele zostało niemych świadków tamtych czasów tj. obiektów sakralnych (kościołów, kapliczek, cmentarzy) czy wszelkich artefaktów o charakterze religijnym. O dziwo jednak przetrwało wiele tych obiektów, „miejsc pamięci” rozsianych po wsiach, wśród pól i łąk w szczególności pasa nadbużańskiego. Granicę niniejszej pracy stanowi obszar dwóch dawnych nadbużańskich powiatów bialskiego i konstantynowskiego, utworzonych w 1867 roku. W pracy przedstawiono 52 parafie unickie, które funkcjonowały na tym obszarze przed likwidacją diecezji chełmskiej. Przybliżona została krótka historia ich funkcjonowania na przestrzeni lat oraz dalsze losy po 1875 roku. Ponadto przedstawione zostały przykłady niezłomnej postawy unitów stojących w obronie swojej wiary. Uzupełnieniem pracy jest liczna ikonografia obiektów sakralnych w szczególności tych, które pamiętają czasy kasaty unii.

Informacje handlowe nt. publikacji:

Informacje handlowe...


Wyświetlenia: 292